پست مدرنیسم یکی از جریانات فکری است که در اواخر نیمه دوم قرن بیستم از امریکا و فرانسه به عنوان حرکتی علیه تجدد در سراسر غرب ظهور کرد. خودکامگی و بیهودگی تجددی که پست مدرن ها آن را هدف گرفته بودند، روزبه روز بیشتر نمایان می شد. این گرایش در آغاز در حوزه معماری خود را نشان داد و سپس در مسیر انتقال این مفهوم به فلسفه و ادبیات مفهوم پست مدرن از یک تعریف دقیق فاصله گرفت.رمان پست مدرن جلوه تفکر پست مدرن در ادبیات است ؛ اما این که چه نوع رمانی را می توان پست مدرن نامید، نه توسط نویسنده مشخص می شود و نه معیارهای مسلم و مشخصی برای تشخیص تمایز این نوع رمان با دیگر رمانها وجود دارد.
از این رو تنها تعریفی که در حال حاضر می توانیم از رمان پست مدرن ارائه دهیم ، چنین است: رمان پست مدرن ، رمانی است مربوط به دوران معاصر که تعمدا از نظر قالب و محتوا از رمان مدرن فاصله می گیرد.
گرو ویلبرت ، دانشمند آلمانی - نیوزیلندی در «فرهنگ لغت موضوعی ادبیات» رمان پست مدرن را چنین تعریف می کند: روایتی شاعرانه که نگاه را به شخصیت به یک باره شکل گرفته فرد یا گروهی از افراد با سرنوشتی عجیب معطوف می کند، در دنیایی که در آن فرد به دلیل فقدان قانون و امنیت پیشین با پیچیدگی دوگانه خطر و پرسشهای پایان ناپذیر از وجود و هستی مواجه شده است. اساس رمان مدرن عبارت است از روایت فردیت فرد و نیز برداشتی تعهدآور از جهان (واقعیت) که فرد در رویارویی با آن سرنوشت خود را بازشناخته و یا این مفهوم را در سرنوشت خویش یافته است. در رمان پست مدرن این سه عامل تعیین کننده رمان مدرن نادیده گرفته می شود ؛ یکی این که روایت در رمان پست مدرن خط سیر مشخصی ندارد ؛ بلکه اغلب ناتمام و عاری از هرگونه ترتیب زمانی مشخصی است ، طوری که خود خواننده باید وقایع را به هم مرتبط کند.
تمایز دیگر رمان پست مدرن این است که این نوع رمانها این امکان که به موجوداتی با اراده و مستقل تبدیل شوند را از قهرمانان خود سلب می کنند، بدین معنی که در این نوع رمان ، امکان تکامل و پیشرفت نفی می شود و قهرمانان داستان یا تغییر نمی کنند و یا تباه می شوند. همچنین تجربه آنها از زندگی منوط به تصمیمات آزادانه خودشان نیست ؛ بلکه مشروط به تصمیمات دیگران است. از سوی دیگر مبنای رمان پست مدرن ، جهان بینی تعهدآور و مفهومی مشخص از زندگی نیست و مفهوم باید توسط قهرمانان و خوانندگان آن ایجاد شود. یکی از ریشه های اصلی این گونه رمانهای مدرن است به گونه ای که می توان گفت: مهمترین مشخصه رمان پست مدرن در مدرنیسم کلاسیک نمایان است. به عنوان نمونه ، یکی از مقوله های عمده آثار توماس من و جیمز جویس ، تک گفتاری درونی است. البته تک گفتاری درونی را بارهاوبارها می توان در رمان مشهور سروانتس دن کواتو و دیگر رمانهای عصر جدید مشاهده کرد.توماس من و جویس از ادسیوس و فاوست ، درونمایه های مشهور ادبیات جهان به عنوان محافظی برای رمانهای خود «اولیس» و «دکتر فاوستوس» استفاده کرده و به این طریق توانسته اند شیوه های بیان جدیدی را کشف کنند.
یکی دیگر از ریشه های رمان پست مدرن «کولیپینس» (کارگاه ادبیات بالقوه) است که جمعی از نویسندگان فرانسوی سالهای ۶۰ تحت تاثیر سورئالیسم و فیزیکدان های منطقه پاتاگون (جنوبی ترین قسمت امریکای جنوبی) آن را شکل دادند.
رمانهای آنها هیچ مفهوم خارج از متنی را انتقال نمی داد ؛ بلکه نشانگر نوعی بازی زبانی براساس قوانین نسبتا دشوار فنی بود. پاول آستر (شهر شیشه ای)، جان بارت (توتون فروش و اپرای شناور) و دن دلیو (۷ ثانیه) از نامدارترین نمایندگان رمان پست مدرن هستند.